Cehennemde yer kalmadığında, ölüler yeryüzünde yürüyecek!. Dawn of the Dead (1978)

The Pit and The Pendulum (1961) Üzerinden İşkencenin Geri Dönüşümü

Sine-Makale

BurakBayülgen

05 Mayıs 2014

4 Adet Yorum

4

pit-and-the-pendulum1

Bir düdüklü tencere misali bir kalenin içine odalarındaki zina, işkence ve işkence kokan geçmiş aile bireyleri bastırılmıştır. Bir geri dönüşüm yaşamak için bilinç-dışı’nın (unconsciouss) bireyin bilinç yüzeyine kontrolsüzce hareketlerle yansıması bir ölünün hayata geri döneceğine ve odalarında klavsen çalacağına dair bir sinyal bırakmamakta, ilk etapta gizli geçitlerin kuşkuculuğuyla ve bireyin parmağından bırakılan bir yüzükle gayet kontrollü bir geri dönüşüm izlenimi yaratmaktadır. Geri dönüşüm için işkence odası yeterli bir bastırma ve unutma sistemi gibi gözükürken, zina ve bir komplo, tüm bastırılacak ögeleri adeta kalenin içine tıkıştırmış, geri dönenin sadece işkenceyle değil, zinayla, komployla ve hinlikle bilinç yüzeyine çıkmasına sebep olmuştur.

pit-and-the-pendulum2

Unutulmak istenen sadece bir aile anısıysa, aile anısının primary scene (çocuk bireyin ebeveynin cinsel ilişkisini gördüğü ilk an) gibi unutulmak isteneceği bir yüz yüze gelme durumu mevcuttur. Ancak, unutulmak istenenin bir primary scene vakası değil, secondary scene vakası -primary scene’den farkı primary scene unutulup bastırılırken, secondary scene hatırlanır- olması hinliğin su yüzüne çıkmasında etkili olup, bireyden ziyade üçüncü şahısların da öğrendiği bir anekdottur. Çocuğun gözü önünde babasının kendi kardeşini ve de karısını yok etmesi; üstelik kadın hayattayken Poe’nun imgesi olan duvar ile kaplaması, izleyici için de gayet bir primary scene vakası yaratmakta, tüm geri dönüşümün bu vak’adan kaynaklandığı izlenimini vermektedir. Çocuk saklandığı yerden bu sahneyi izlemektedir. Kontrolsüzce evde dolanan bir hayaletin acaba bilinçsizce birey tarafından mı kurgulandığı gibi bir psikoz için primary scene’e odaklanırken, üçüncü şahısların bile öğrendiği bir durum, hinliğin gerçek izlerini taşımaktadır.

Yine de zinanın bastırılıp geri dönüşü mevcut durumda yaşanan zina ile de gerçek anlamıyla bir geri dönüşüm yaşar: Esas primary scene olan işkenceyle…

pit-and-the-pendulum3

Geçmişte bastırılan ile mevcut zamanda bir ölü üzerinden bastırılan zina bir daha görülmek ve izlenmek istenmiş, bu sefer önlemler alınarak hepsinin bir bilinç-dışı bastırılış kıvamına getirilmesi kurgulanmıştır. Bu kurgulanışın da bir geri dönüşümü olacaktır ki o da bütün cezalandırma sisteminin yeniden işkence odasında kendini bulması ve işkence metotlarıyla, işkence aletleri ve imgeleriyle dile getirilmesidir; üstelik tekerrür eden bir “ölmeden öldürülmeyle” de…

Kale duvarları zaten gizli geçitleriyle bir sahne’den diğer bir sahne’ye geçmede oldukça elverişlidir. Boş odaları dolaşan kamera bir geri dönüşüm olan klavsen ezgilerini kadraja yedirir, en kuşkucuya; hiçbir sahne’yi görüp bastırmamış kişiye vararak susar. Klavsen ezgisi duyulduğu anda primary scene havası yaratılmak istenen secondary scene vakası bilinç yüzeyine çıkar. Bir ölünün geri döndüğüne inandırmaya çalışan tüm öğeler, bir kuşku oyununun içinde kendini anlamlandırmaya çalışır ama gittikçe daha anlamsızlaşır çünkü esas geri dönüşüm işkence odasında vuku bulacaktır; tıpkı zinanın da işkence odasındaki keşfi ve çocuğun secondary scene’nin de işkence odasında izlenmesi gibi…

Şimdi artık mevcut kimlikler yerine ve psikoz’da tekerrür eden bir bilinç yüzeye çıkmıştır. Tüm bastırılan işkence, zina, hem primary hem de secondary scene geri dönmüş, üzerinden atılmak için tüm sahnelerin birebir tekrarlanması gerekmiştir. İşlevsiz işkence aletleri yeniden işlevselleşmiş, üzerinden atılmak için bir bedene ihtiyaç duymuşlardır.

pit-and-the-pendulum4

Ölüp de ölmeyen kadın içinse durum daha zordur çünkü kadının (Elizabeth; Barbara Steele) secondary scene’i onu öldürerek esir almış, zina ile beraber tüm bastırılanları başka bir bedende psikoz’a çevirmeye çalışmış ama başarılı olamamıştır. Onun ölümü kendi psikoz’unu sonlandırmaya çalışırken, ölmediğinin sinsice farkına varılması üçüncü şahısların bir psikoz yaşamasına da sebep olmuştur; çünkü üçüncü şahıslar bu sahne’lere tanık olmamışlar, diğerlerinde bastırılanın hangi sahne olduğunu duyumlara rağmen tam olarak kavrayamamışlardır. Bu kulaktan duyma bilgiler primary scene’in ortaya çıkmasına zaten müsaade etmeyecekti. Ancak secondary scene’in bir sır olarak kulaktan kulağa yayılması sadece mevcut bir psikoz’un ortaya çıktığına, ölüp de ölmeyenin bir kurgudan ibaret olduğuna inandırmaya çalışmaktan öteye gidemiyordu. O yüzden tüm karakterlerin işkence odasına dönmesi, hiç girilmek istenmeyen bu odanın içinde gerçek bir psikoz yaşaması gerekecekti. Bu psikoz’u layıkıyla yaşatan da tekerrürdü ki o da kadının yeniden ölümsüzlükten; henüz ölmeden ölüme geçmesiydi ve bir işkence aletinin içinde ölümü beklemesiydi. Tüm yaşanan psikoz kadının yeniden bir sahne’yi izlemesine ve ölümü beklemesine sebep olmuştu. Bir başka bedene aktarılmaya çalışılan psikoz ise gerçek ölüm ile sonlanmış, üçüncü şahıslar psikoz’dan ayrıştırılırken, ölüm bir başka bedenin travmasını sonlandırmıştır. Kadın ise ilelebet bu psikoz’la yaşamaya mahkum edilmişti.

Önceki Sonraki

27

Paylaşım

Yazar: Burak Bayülgen

Tüm Yazıları
9 Haziran 1983’te doğan Burak Bayülgen 7 yaşında korku filmleri ile tanıştı. İlkokulda hayallerinde korku sinemasını meslek edinip Freddyler ve Jasonlar ile iç içe bir hayat düşleyerek bir kaçış yaşayan Burak aynı zamanda ironik bir şekilde Walt Disney klasiklerine de ilgi duydu. Lisansını ve yüksek lisansını Sinema-TV üzerine tamamladıktan sonra en çok yapmak istediği işe yani yazı yazmaya koyuldu. 1 sene konservatuvarda yarı zamanlı opera/şan bölümüyle de haşır neşir olmuş olması Burak’a film müzikleri yapma şansını da doğurdu. Pek çok öğrenci/festival filminin müziklerini yapan Burak en hüzünlü filme bile korku temalı müzikler yaparak tepkiler alsa da mutlu ve huzurludur. Çocuklar için de masal kitapları yazmasına rağmen korku sanatları üzerine incelemeler yazmayı bırakmamak için and içmiştir.

Yorumlar (4 Yorum)

YORUM YAZ

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.